(1) «…Ὁ ἕνας μεγαλώνει, ὁ ἄλλος φθίνει, οἱ πάντες βρίσκονται σὲ μεταλλαγὴ κατὰ πάντα τὸν χρόνο… ἄλλοι εἴμαστε χθές, κι ἄλλοι εἴμαστε σήμερα, καὶ πάλι ἄλλοι θά ‘μαστε καὶ ποτὲ οἱ ἴδιοι…» (ποιητὴς ΕΠΙΧΑΡΜΟΣ 540-450 π.Χ.) — (2) Καὶ ρεῖν τὰ ὅλα ποταμοῦ δίκην (ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ, 544-484 π.Χ.) — (3) …κίνησίν τε μὴ εἶναι (ΜΕΛΙΣΣΟΣ, μαθητὴς τοῦ Παρμενίδη, 5ος αἰ. π.Χ.) — (4) «τὸ κινούμενον οὔτε στὸν τόπο ποὺ εἶναι (στέκεται) κινεῖται, οὔτε στὸν τόπο ποὺ δὲν εἶναι (δὲν βρίσκεται, δὲν κινεῖται)» (ΖΗΝΩΝ ὁ Ἐλεάτης, μαθητὴς τοῦ Παρμενίδη, 5ος αἰ. π.Χ.) — (5) «Τοῦτο δὲν θὰ μπορέσεις ν’ ἀποδείξεις ποτέ, ὅτι (δηλαδὴ) τὰ μὴ ὄντα ὑπάρχουν (εἶναι) / κάλλιο ἀπὸ τοῦτο τὸ δρόμο τῆς ἔρευνας τράβα τὸ νοῦ» (ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ) — (6) «Ἄραγε λοιπὸν ὑπάρχει αὐτὸ τὸ ἀλλόκοτο σημεῖο (τὸ ἄτοπον τοῦτο), στὸ ὁποῖο θὰ βρίσκεται τότε, ὅταν μεταβάλλεται; — Ποιὸ νὰ εἶναι αὐτό; — ΤΟ ΕΞΑΙΦΝΗΣ. — Διότι τέτοια εἶναι πράγματι ἡ ἔννοια τοῦ ἐξαίφνης: εἶναι τὸ σημεῖο ἀναχωρήσεως τῶν δύο ἀντίθετων μεταβολῶν. Γιατὶ βέβαια ἡ μεταβολὴ δὲν προέρχεται ἀπὸ τὴν ἀκινησία, ἐφόσον ἀκόμη κάτι στέκεται, οὔτε ἀπὸ τὴν κίνηση γίνεται μεταβολὴ σὲ ἄλλη κατάσταση, ἐφόσον ἀκόμα γίνεται ἡ κίνηση. Ἀλλὰ μᾶλλον αὐτὴ ἡ κάπως ἀκατανόητη φύση τοῦ ἐξαίφνης (φύσις ἄτοπός τις), καθισμένη ἀνάμεσα στὴν κίνηση καὶ τὴν στάση (ἐγκάθηται μεταξὺ κινήσεώς τε καὶ στάσεως), χωρὶς νὰ μπορεῖ νὰ ἐντοπισθεῖ σ’ ἕνα χρονικὸ σημεῖο (ἐν χρόνῳ οὐδενὶ οὖσα), εἶναι ἀκριβῶς τὸ σημεῖο ἀφίξεως καὶ τὸ σημεῖο ἀναχωρήσεως γιὰ τὴν μεταβολὴ τοῦ κινητοῦ ποὺ περνάει στὴν στάση (ἐπὶ τὸ ἐστάναι), ὅπως καὶ τοῦ ἀκίνητου ποὺ περνάει στὴν κίνηση (καὶ τὸ ἐστὸς ἐπὶ τὸ κινεῖσθαι)» (ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ κατὰ ΠΛΑΤΩΝΑ) — (7) (α) «Λέγω λοιπὸν πὼς ἐκεῖνο ποὺ ἀπὸ φυσικοῦ του (τὸ ὁποιονοῦν) ἔχει μιὰν ὁποιαδήποτε δύναμη, εἴτε νὰ ἐνεργεῖ ὁπωσδήποτε πάνω σὲ ἕνα ἄλλο (εἰς τὸ ποιεῖν ἕτερον ὁ,τιοῦν πεφυκὼς), εἴτε νὰ παθαίνει καὶ τὸ παραμικρὸ ἀπὸ τὸ πιὸ μηδαμινὸ πράγμα (καὶ σμικρότατον ὑπὸ τοῦ φαυλοτάτου), ἔστω καὶ γιὰ μόνο μιὰ φορά (εἰς ἅπαξ), κάθε τι τέτοιο εἶναι πραγματικὸ “ὄν” (πᾶν τοῦτο ὄντως εἶναι). Δηλαδὴ θέτω γιὰ ὁρισμὸ νὰ ὁρίζουμε τὰ “ὄντα”, πὼς αὐτὰ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο ἀπὸ δύναμη (τίθεμαι γὰρ ὁρίζειν τὰ ὄντα, ὡς ἐστὶν οὐκ ἄλλο τι πλὴν δύναμις).» (β) — Τότε πρέπει νὰ παραδεχθοῦμε, πὼς καὶ τὸ «κινούμενο» καὶ ἡ «κίνηση» εἶναι «ὄντα»; — Πῶς ὄχι; (γ) «Τὸ “μὴ ὂν” εἶναι “ὑπαρκτὸ μὴ ὄν”.» (δ) «Ὅταν λέμε “μὴ ὄν”, φαίνεται, πὼς δὲν λέμε κάτι, ποὺ εἶναι ὅλως διόλου ἀντίθετο στὸ “ὄν”, ἀλλὰ διαφορετικό, “ἕτερον”. — (ε) «Ἀναγκαστικὰ λοιπὸν τὸ “μὴ ὂν” ὑπάρχει καὶ μέσα στὴν κίνηση καὶ μέσα σὲ ὅλα τὰ γένη… καὶ ἀπὸ τὴν ἄποψη αὐτὴ γιὰ ὅλα μποροῦμε νὰ ποῦμε σωστά, πὼς εἶναι “ὄχι ὄντα” καί, ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, θὰ ποῦμε πὼς “ὑπάρχουνε” καὶ εἶναι “ὄντα” γιατὶ μετέχουν στὸ “ὄν” (οὕτως οὐκ ὄντα ὀρθῶς ἐροῦμεν καὶ πάλιν, ὅτι μετέχει τοῦ ὄντος, εἶναι καὶ ὄντα)» (ΠΛΑΤΩΝ, 427-347 π.Χ.).
Jun 121988